Faktura

Faktura

Sposób nakładania farb na podłoże nazywamy fakturą. W dziejach malarstwa najczęściej stosowanym sposobem malowania — od strony technicznej — było gładkie zakładanie farbą powierzchni deski, płótna czy ściany. Wszelką ekspresję obrazu uzyskiwano przy pomocy rysunku lub koloru. Jednakże od …

Poszukiwanie formy

POSZUKIWANIE FORMY

Innym jeszcze środkiem ekspresji artystycznej w obrazie jest to, co jest na nim narysowane i namalowane, a więc ludzie, przedmioty, fragmenty przyrody. Celem artystów było zawsze dążenie w tym względzie do doskonałości, oczywiście zgodnie z założeniami i celami …

Linia kontur

LINIA – KONTUR

Mimo, że atrakcyjność koloru i zdolność wyzwalania emocji jest wśród środków artystycznego działania niewątpliwie największa, nie można w obrazie zignorować, czy pominąć linii. Samodzielnie linia (kreska) występuje w rysunku i grafice. W niektórych sposobach malowania pełni rolę …

Kolory lokalne

Kolory lokalne. Mówiąc o sposobie malowania impresjonistów, którzy malowali bardzo wrażeniowo, pilnie obserwując naturę i wyciągali wnioski ze zjawisk opisanych wyżej, nie zapominajmy, że jest to jeden z wielu sposobów widzenia w konsekwencji malowania natury. Sposobem innym i w …

Powidoki

Powidoki. Barwy dopełniające mają jeszcze jedną ciekawą cechę. Umożliwiają pojawienie się zjawiska zwanego „powidokiem”. Aby zapoznać się z tym zjawiskiem, proponujemy dokonanie następującego eksperymentu. W każdej klasie wisi godło państwowe: biały orzeł na czerwonym tle. Popatrzmy intensywnie przez kilka minut …

Kontrast walorowy

Walor. Innym rodzajem kontrastu będzie kontrast walorowy, polegający na zróżnicowaniu kolorów pod względem ciemności i jasności. Przedstawienie stopniowania walorowego każdego koloru od tonu najjaśniejszego do najciemniejszego — nie stanowi specjalnej trudności. Malarze stosują w swoich obrazach kontrasty walorowe, by …

Temperatura i relatywność barw

Temperatura i relatywność barw.

Impresjoniści, a potem jeszcze konsekwentniej Cezanne, opierali efekty artystyczne swoich obrazów na kontraście temperatury kolorów. Rozróżniamy tu barwy ciepłe (te wszystkie, które kojarzą się z ogniem, słońcem), a więc czerwienie, żółcie, oranże i barwy zimne (kojarzą …

Rola koloru w obrazie

Rola koloru w obrazie.

Kolor jest elementem budowy obrazu i podstawowym źródłem ekspresji estetycznej. Jest to fakt bezsporny, ale przecież funkcji koloru w naszym życiu nie wyczerpuje. Kolory spotykamy nie tylko w dziełach sztuki. Kolorowe bywają samochody, neony, ubrania kobiet …

Kolory zasadnicze i pochodne

Kolory zasadnicze i pochodne, efekty łączenia kolorów.

Dla celów praktycznych, malarskich wyodrębniamy z tęczy 6 barw, chociaż fizycy wyodrębniają ich więcej (7) i stosują inną nomenklaturę. 3 spośród nich: czerwona, żółta, błękitna (niebieska), to kolory podstawowe zwane niekiedy zasadniczymi, natomiast …

Definicja koloru z punktu widzenia fizyki

Definicja koloru z punktu widzenia fizyki.

Wrażenie barwy to reakcja wywołana na siatkówce oka przez światło. Wszystkie barwy to nic innego, jak fale świetlne o określonej — dla każdej barwy innej — długości. Jeżeli jakaś powierzchnia (np. liście, ziemia, …

Co to jest kolor

Co to jest kolor.

Pytanie czym jest kolor intrygowało ludzi od niepamiętnych czasów. Zastanawiano się, czy kolor jest obiektywną właściwością ciała, czy tylko wrażeniem. Przez wieki też problemami kolorystycznymi i prawami rządzącymi światem barw zajmowali się malarze, posługując się specyficznym …

Teoria barw a praktyka artystyczna

TEORIA BARW A PRAKTYKA ARTYSTYCZNA

Problemy kolorystyczne malarstwa w tym elementarnym wymiarze, jaki jest potrzebny plastykowi, wyczerpuje w zasadzie program nauczania szkoły podstawowej, jednakże w związku z omawianiem w I licealnej kierunków kolorystycznych w sztuce współczesnej (XIX wiek i początki …

Kolor w malarstwie

Kolor w malarstwie

Znaczenie koloru. Jak wspominaliśmy wyżej, najważniejszym środkiem ekspresji malarskiej jest kolor. Kolor zawsze wywoływał i wywołuje u człowieka zainteresowanie i rozmaite reakcje emocjonalne. Stwarza przecież nastrój, raduje, smuci, czasem niepokoi, a kiedy indziej — w wybitnych dziełach …

Sztuka a natura

SZTUKA A NATURA

Czy sprawdzalność z naturą stanowi decydujące kryterium wartości dzieła sztuki ? Doskonałość wyrażania przestrzeni przez wielkich mistrzów Renesansu (stosowali w tym celu perspektywę zbieżną) i sprawdzalność tego, co malowali z natury, a szczególnie z wizją człowieka, który …

Przestrzeń w malarstwie

PRZESTRZEŃ W MALARSTWIE

W dziejach twórczości malarskiej naszego kręgu kulturowego ogromne znaczenie przez całe wieki miała ambicja ukazywania na płaszczyźnie dwuwymiarowej świata trójwymiarowego. Malowano tak w Starożytnej Grecji (wiemy o tym z zachowanych opisów) i w epoce hellenistycznej. Pełny sukces …

Malarstwo – definicja

Malarstwo – definicja

Jedną z najstarszych dziedzin sztuki jest malarstwo. Pojawia się w grotach człowieka pierwotnego, w epoce paleolitu (kilkanaście tys. lat temu) w formie od razu zdumiewająco dojrzałej (patrz malowidła w Lascaux), a więc wtedy, gdy rzeźba dopiero stawia …

Płaskorzeźba

Płaskorzeźba

Płaskorzeźba, zwana również reliefem, jest sztuką trzech wymiarów, jak każda rzeźba, ale czy jest sztuką przestrzenną? I tak, i nie. Płaskorzeźba jest przestrzenna jednostronnie. Drugą stroną, niewidoczną, przywiera zawsze do płaszczyzn jakiejś bryły. Mogą to być wewnętrzne lub zewnętrzne …

Organizacja przeżyć

Organizacja przeżyć.

Artyści współcześni, penetrując wszelkie możliwości wywoływania przeżyć, nie pominęli aranżowania spektaklów na poły plastycznych, na poły teatralnych, z bezpośrednim czynnym udziałem widzów. Happeningi, bo tak się nazywają owe spotkania, są w części wyreżyserowane, a w części spontaniczne. Bardzo …

Wpływy sztuki z innych kręgów kulturowych

Wpływy sztuki z innych kręgów kulturowych i sztuki peryferyjnej. Po załamaniu się w II poł. XIX wieku nurtu realistycznego, trwającego w sztuce od renesansu, w czym niemały udział mieli impresjoniści i ich następcy, artyści współcześni szukają wytrwale nowych źródeł inspiracji …

Postęp techniczny w sztuce

Postęp techniczny w sztuce.

Jednym z bardziej interesujących problemów związanych ze sztuką jest rola postępu naukowego, technicznego i technologicznego w jej rozwoju. Zdajemy sobie sprawę z tego, że omówienie wszystkich możliwych do odkrycia tego rodzaju związków, przerasta zakres niniejszej pracy. …

Walka o wolność sztuki i artysty

Walka o wolność sztuki i artysty.

Początki sztuki współczesnej sięgają połowy ubiegłego stulecia. Wszystkie, albo prawie wszystkie problemy i konflikty w sztuce, są odbiciem tego, co przeżywała ludzkość w owym czasie. A wiemy, że przeżywała wiele. Narastająca już od XVIII …

Sztuka współczesna i jej związki z epoką

Sztuka współczesna i jej związki z epoką.

Naszkicowanie obrazu sztuki współczesnej, stworzenie możliwie racjonalnej syntezy współczesnych zjawisk artystycznych, a wreszcie zrozumienie związków między sztuką a człowiekiem oraz różnymi formami cywilizacji stworzonej przez człowieka — jest zadaniem niezwykle trudnym i niebezpiecznym. …

Rozwój portretu antycznego

Rozwój portretu antycznego.

Cztery głowy przedstawiają kierunek rozwoju rzeźby antycznej od klasycznego portretu Peryklesa, przez hellenistyczne głowy Laokoona, Antiochosa III, do rzymskiego portretu Seneki.

Głowa Peryklesa w podniesionym hełmie przypomina głowę Ateny. Przez idealną proporcjonalność rysów i wyraz „boskiego” spokoju …

Kierunek rozwoju rzeźby starożytnej

Kierunek rozwoju rzeźby starożytnej.

W starożytności zarówno rozwój rzeźby pełnej, jak i płaskorzeźby podlega tym samym tendencjom :

1. W miarę intelektualnego rozwoju ludzkości rzeźba uwalnia się stopniowo od funkcji magicznej (Egipt, Mezopotamia) i przejmuje funkcje wyższego stopnia: symboliczno-alegoryczne …

Kierunek rozwoju architektury starożytnej

Kierunek rozwoju architektury starożytnej.

Po zapoznaniu się z architekturą czasów starożytnych nasuwa się kilka wniosków ogólnych.

1. Do najstarszych zachowanych zabytków należą grobowce i świątynie (Egipt, Mezopotamia). Dopiero w Grecji pojawiły się budowle świeckie przeznaczone do użytku publicznego wolnych obywateli; …

Synteza całościowa – sztuka starożytnego Egiptu

Tradycjonalizm. Specyficznym zjawiskiem w rozwoju sztuki egipskiej jest tradycjonalizm treści i formy. Obowiązujący rygor panował na przestrzeni niemal całych dziejów Egiptu. Przyczyn tego zjawiska należy szukać w funkcji, jaką sztuka pełniła w Egipcie. Przez tysiąclecia sztuka służyła religii, tworząc irracjonalną …

Bizancjum

Bizancjum.

W V i VI w. najazdy barbarzyńców i ciągłe wojny zrujnowały Italię. Wraz z bogactwem i ładem prawnym ginie wśród zmęczonych i zdziesiątkowanych wojnami ludzi wiedza, poczucie piękna, potrzeba posiadania i tworzenia przedmiotów o wartości artystycznej. Klęski dotykają jednakże …

Rzym

Rzym.

Mimo że Grecja i Rzym rozwijały się równocześnie, tempo ich rozwoju i zadania, jakie sobie stawiały, były odmienne. W V wieku p.n.e., gdy Ateny za rządów Peryklesa przeżywały swój złoty wiek, Rzym wyzwoliwszy się spod panowania Etrusków umacniał dopiero …

Grecja

Grecja.

W połowie II tysiąclecia p.n.e. na Półwyspie Balkańskim osiedlili się przybysze z północy, mówiący językiem greckim. Niezbyt urodzajna ziemia nauczyła ich przedsiębiorczości, a obfitość wysp i położenie kraju na szlaku dróg handlowych ułatwiło rozwój żeglugi. Oprócz rolnictwa i hodowli …