Kontrast walorowy

Walor. Innym rodzajem kontrastu będzie kontrast walorowy, polegający na zróżnicowaniu kolorów pod względem ciemności i jasności. Przedstawienie stopniowania walorowego każdego koloru od tonu najjaśniejszego do najciemniejszego — nie stanowi specjalnej trudności. Malarze stosują w swoich obrazach kontrasty walorowe, by ukazać bryłowatość przedmiotów (jest to tzw. modelunek), bądź wtedy, gdy chcą zwrócić uwagę przy pomocy światła i cienia na coś, co w obrazie wydaje im się najważniejsze. W malarstwie współczesnym kontrasty walorowe mogą służyć zróżnicowaniu płaszczyzny obrazu, albo pomagają w stworzeniu dominanty kolorystycznej, która może m.in. pełnić w obrazie funkcję kompozycyjną.

Barwy dopełniające. Przyglądając się uważnie czystym barwom podstawowym i pochodnym, zauważymy, że niektóre z nich zestawione razem łatwo harmonizują, a inne silnie kontrastują. Najsilniej kontrastują barwy podstawowe, każda z nich ze swoją barwą dopełniającą, utworzoną z dwu pozostałych barw podstawowych. Jak wiadomo dopełnieniem czerwieni jest zieleń, żółci — fiolet, a błękitu — oranż. Dopełnienie oznacza, że zmieszane ze sobą barwy dopełniające dopełniają się teoretycznie do czerni, a w praktyce (można sprawdzić!) do ciemnej szarości. Innymi słowy, jeżeli zmieszamy w równej mniej więcej ilości np. kolory: czerwony i zielony — otrzymamy szary.