Rysunek techniczny

Rysunek techniczny jest to dokładne odwzorowanie na papierze lub kalce rysunkowej urządzenia, aparatu lub ich części, sposobu zasilania itp. za pomocą umownych znaków, zgodnie z ustalonymi zasadami i przepisami. Przedstawia on w odpowiedniej podziałce kształty i wymiary przedmiotów (maszyn, instalacji) oraz miejsce ich położenia względem siebie w budynku lub w terenie. Rysunek techniczny powinien być przejrzysty, prosty i jednocześnie zrozumiały dla projektantów, a przede wszystkim dla wykonawców i pracowników zatrudnionych w eksploatacji. Obecnie łatwo jest spełnić te wymagania, ponieważ zasady sporządzania rysunków są objęte przepisami zawartymi w polskich normach (PN) obowiązujących na terenie całego kraju. Na przykład norma PN-82/N-01614 dotyczy ogólnych zasad wymiarowania rysunków technicznych.

Rozróżniamy trzy główne rodzaje rysunku technicznego:

• rysunek techniczny maszynowy,

• rysunek techniczny budowlany,

• rysunek techniczny elektryczny.

W zależności od przeznaczenia rozróżnia się następujące rodzaje rysunku technicznego maszynowego:

• rysunek wykonawczy części — zawierający wszystkie dane niezbędne do wykonania tej części,

• rysunek złożeniowy — przedstawiający maszynę lub urządzenie tak, aby było widoczne położenie wszystkich części, z których są one złożone,

• rysunek zespołowy — przedstawiający wzajemne położenie części, ale nie całej maszyny, lecz jakiegoś zespołu, np. skrzynki biegów samochodu,

• rysunek montażowy — zawierający dane niezbędne do wykonania montażu zespołu lub maszyny, uzupełniony wskazówkami, w jakiej kolejności należy składać poszczególne części.

Oprócz opisanych rysunków tzw. produkcyjnych jest jeszcze wiele innych rodzajów rysunków, z których najczęściej spotykamy:

• rysunek instalacyjny — przedstawiający rozmieszczenie poszczególnych elementów instalacji i sposób ich połączenia,

• rysunek sytuacyjny — przedstawiający położenie

elementów instalacji, urządzeń lub maszyn względem siebie i budynku,

• rysunek katalogowy — przeznaczony do zilustrowania wyrobu w katalogu,

• rysunek poglądowy — przedstawiający najbardziej istotne cechy urządzenia, maszyny lub wyrobu.

Szczególne znaczenie w technice, a przede wszystkim w literaturze technicznej, mają ponadto:

• schemat przedstawiający w sposób bardzo uproszczony zasadę działania maszyny lub urządzenia,

• wykres przedstawiający zależność między wielkościami zmiennymi.