Uczniowie plastyki

Uczniowie plastyki.

Uczniowie plastyki. Na to jakich będziemy mieli uczniów w klasie, praktycznie nie mamy wpływu. Nie możemy dobierać młodzieży pod kątem uzdolnień plastycznych, tak jak to robią specjalistyczne szkoły plastyczne. Musimy pracować z taką młodzieżą, jaka przyjdzie do klasy. W każdym zespole 30—40 osobowym zawsze znajdzie się kilka jednostek uzdolnionych i zainteresowanych sztuką; część klasy kryje w sobie potencjalne możliwości rozwoju i czeka na zachętę, wskazówki i dobre słowo; pozostali będą najczęściej bierni i nie zainteresowani przedmiotem. Rzeczą nauczyciela, jego podstawową ambicją — szczególnie w pierwszej fazie pracy — winno być rozbudzenie zainteresowania sztuką wszystkich uczniów i skłonienie ich do twórczej aktywności.

Ułatwieniem w tym ważnym zamierzeniu będzie to, że młodzież pracuje w zespole. Ciekawa propozycja nauczyciela inicjująca zadanie, propozycja poparta reprodukcjami i zwięzłym komentarzem, znajdzie odzew u tych najzdolniejszych i najbardziej zainteresowanych. Dobre i pomysłowe rozwiązanie pojawia się początkowo w ilości skromnej. Inni będą patrzeć, podglądać i to co będzie się im podobało — przyjmować. Cudze doświadczenia formalne i pomysły wyobraźniowe zaczynają wtedy obrastać doświadczeniami i pomysłami nawet tych mniej zdolnych. Tworzy się w klasie klimat zainteresowania zadaniem, a więc to, o co nam będzie przede wszystkim chodziło. Praca w zespole to nie tylko wkład nauczyciela, ale w ogromnym stopniu wzajemne oddziaływanie na siebie młodzieży.

Wiadomo, że jednym z podstawowych zadań wychowania plastycznego jest nauczanie ucznia patrzenia, oceniania i wywoływania wzruszeń. Spotkania ze sztuką nie powinny być tylko bierne, polegające na oglądaniu i analizowaniu dzieł wybitnych mistrzów. Dla lepszego osiągnięcia założonych celów, potrzebna jest praktyczna działalność plastyczna uczniów. Ważnym warunkiem przeżycia estetycznego jest minimalne chociażby, ale własne doświadczenie powstałe w wyniku samodzielnej pracy plastycznej. Musimy się jednak natychmiast zastrzec, że praca plastyczna nie jest dla nas równoznaczna z działalnością artystyczną. Efekty artystyczne są osiągane tylko przez nielicznych w klasie, tych bardziej uzdolnionych. Nam będzie chodziło bardziej o aktywność ucznia, zmagającego się z postawionymi mu problemami plastycznymi, bardziej o rozbudzenie zainteresowania i napięcia emocjonalnego w trakcie pracy niż o efekt w postaci „dzieła”. Aktywnością plastyczną w tym sensie, jak ją wyżej określiliśmy, można nazwać stan specyficznego napięcia wewnętrznego, bardzo potrzebnego dla rozwoju psychiki młodzieży i poszerzenia skali jej odczuć. W tym rozumieniu każdą działalność plastyczną młodzieży, zrealizowaną z wewnętrznym zaangażowaniem można, niezależnie od wyniku końcowego, określić jako twórczość.

Warto sobie też i to zapamiętać, że uczeń, któremu będziemy pokazywali coś do oglądania (w naszym przypadku reprodukcje dzieł sztuki) i który będzie miał możliwość zabawy, np. farbami, plasteliną — będzie zainteresowany przedmiotem i znajdzie w nim źródło zadowolenia. Rzeczą nauczyciela jest, aby to, co będzie uczeń oglądał i to, co będzie malował — było ciekawe. Albowiem nuda jest największym wrogiem każdego wychowywania.