Zasady kompozycji – Akcent i dominanta

Zasady kompozycji –Akcent i dominanta.

Akcent i dominanta. Akcent w kompozycji plastycznej podkreśla to miejsce, które autor chce uczynić centralnym punktem zainteresowania wzrokowego i treściowego. W piramidzie jest to sam wierzchołek, w Partenonie trójkątny tympanon, w pałacu Farnese portal, a w fasadach gotyckich katedr — rozeta. Do wyjątków, zwłaszcza w architekturze, należą kompozycje bez akcentu. Niewiele ich można wymienić — Coloseum i wieżowce, zresztą one same stanowią nieraz akcent wśród większych zespołów urbanistycznych.

W malarstwie akcentem jest zwykle plama czystego koloru kontrastującego z ogólną tonacją obrazu.

czerwień trójkolorowego sztandaru w obrazie Delacroix Wolność
czerwień trójkolorowego sztandaru w obrazie Delacroix Wolność

Na przykład czerwień trójkolorowego sztandaru w obrazie Delacroix Wolność prowadząca lud na barykady, pomarańczowe słońce w niebieskozielonej Impresji Moneta. Corot kładł kroplę czerwieni na chustce maleńkiej postaci kobiecej aby wzmocnić centrum kompozycji srebrzysto-zielonego pejzażu.

Aby akcent mógł być akcentem musi być najśmielszym kontrastem w stosunku do tych elementów, które optycznie przeważają w całej kompozycji. Te elementy nazywamy dominantą. W Partenonie dominantą jest kolumnada, w pałacu Farnese potężny gzyms Michała Anioła, w Łuku Tytusa półokrągły przelot, w paryskiej Notre Damę — dwie wieże. Dominantą w portrecie „Starego żołnierza” Rembrandta jest nie twarz wojaka umieszczona w lekkim półcieniu, lecz wibrujący światłem, rzeźbiony mosiężny hełm, a we wspomnianym obrazie Delacroix pionowa, centralna postać wolności.